Aan de slag
Cookiebanner: de regels in de EU en wanneer je toestemming nodig hebt
Bijna elke website gebruikt cookies, en in de EU heb je vaak toestemming van je bezoeker nodig voordat je ze plaatst. Daarom tonen websites een cookiebanner. Maar een banner alleen is niet genoeg: de toestemming moet geldig zijn. Deze gids legt uit welke cookies toestemming vragen, wat de wet onder geldige toestemming verstaat, wat je bezoekers moet vertellen en hoe je een banner inricht die de regels volgt.
In het kort
- Volgens de ePrivacy-richtlijn heb je toestemming nodig om informatie op het apparaat van een bezoeker op te slaan of uit te lezen, tenzij het strikt noodzakelijk is voor een dienst die de bezoeker vroeg.
- Toestemming moet vrij, specifiek, geïnformeerd en ondubbelzinnig zijn, gegeven met een duidelijke handeling.
- Vooraf aangevinkte vakjes, stilzwijgen of inactiviteit gelden niet als toestemming.
- Vertel bezoekers waarvoor elk cookie dient, hoe lang het werkt en of derden erbij kunnen.
- Intrekken moet net zo makkelijk zijn als toestemming geven, en je moet kunnen aantonen dat toestemming is gegeven.
Welke regels gelden
Twee Europese regelingen werken samen. De ePrivacy-richtlijn (2002/58/EG, gewijzigd in 2009) bepaalt wanneer je toestemming nodig hebt voor cookies en vergelijkbare technieken. De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) bepaalt wat geldige toestemming is. Elk EU-land heeft de ePrivacy-regels in eigen wet omgezet, in Nederland in de Telecommunicatiewet, dus details kunnen per land verschillen.
De regels gelden niet alleen voor cookies met persoonsgegevens. Het Hof van Justitie van de EU bepaalde in de zaak Planet49 dat ze gelden, of de informatie op het apparaat nu persoonsgegevens zijn of niet.
Goed om te weten
Deze gids is algemene informatie, geen juridisch advies. Nationale regels en de richtlijnen van toezichthouders kunnen details toevoegen, dus check de regels in de landen van je bezoekers.
Wanneer je toestemming nodig hebt
Volgens artikel 5 lid 3 van de ePrivacy-richtlijn mag je alleen informatie op het apparaat van een bezoeker opslaan of daar al opgeslagen informatie uitlezen als de bezoeker toestemming heeft gegeven, na duidelijke en volledige informatie over de doelen.
Er zijn twee uitzonderingen: technische opslag alleen om een communicatie te verzenden, en opslag die strikt noodzakelijk is om een dienst te leveren waar de bezoeker uitdrukkelijk om vroeg. Een cookie dat onthoudt wat er in het winkelmandje zit, is een typisch voorbeeld van de tweede.
Meestal geen toestemming nodig
- Cookies die strikt noodzakelijk zijn voor een gevraagde dienst, zoals het winkelmandje
- Technische opslag alleen om een communicatie te verzenden
Goed om te weten
Your Europe, het officiële ondernemersportaal van de EU, rekent trackingcookies voor gedragsgerichte advertenties, analyse of marktonderzoek tot de cookies waarvoor toestemming nodig is.
Wat geldige toestemming is
De AVG omschrijft toestemming als een vrije, specifieke, geïnformeerde en ondubbelzinnige wilsuiting, met een verklaring of een duidelijke actieve handeling. In de overwegingen staat dat stilzwijgen, vooraf aangekruiste vakjes of inactiviteit geen toestemming zijn. Het Hof van Justitie van de EU bevestigde in de zaak Planet49 dat een vooraf aangevinkt vakje dat de gebruiker moet uitvinken geen geldige toestemming voor cookies is.
Toestemming moet er zijn voordat je de cookies plaatst. Your Europe zegt het duidelijk: cookies mogen niet worden geplaatst als de pagina voor het eerst opent, maar pas nadat de bezoeker toestemming gaf.
- Vrij, specifiek, geïnformeerd en ondubbelzinnig
- Gegeven met een duidelijke handeling, zoals een klik op een knop
- Geen vooraf aangevinkte vakjes
- Geen toestemming afleiden uit stilzwijgen of inactiviteit
- Gevraagd voordat optionele cookies worden geplaatst
- Aparte keuzes per doel, zoals statistieken en marketing
Wat je bezoekers moet vertellen
Toestemming telt alleen als de bezoeker weet waarmee hij instemt. Geef duidelijke informatie over de doelen van de cookies. Het Hof van Justitie van de EU bepaalde in de zaak Planet49 dat de informatie ook moet vermelden hoe lang cookies actief blijven en of derden er toegang toe kunnen krijgen. Gebruikelijk is een cookiebeleid met alle details en een korte samenvatting in de banner.
- Waarvoor elk soort cookie dient
- Hoe lang de cookies actief blijven
- Of derden er toegang toe hebben
- Hoe je toestemming wijzigt of intrekt
Toestemming intrekken en bewijs bewaren
Bezoekers mogen hun toestemming altijd intrekken, en de AVG eist dat intrekken net zo makkelijk is als toestemming geven. In de praktijk: als één klik cookies accepteert, mag terugkomen op die keuze geen tien klikken kosten. Zet op elke pagina een link of knop, bijvoorbeeld in de footer, die de cookie-instellingen opnieuw opent.
De AVG zegt ook dat je moet kunnen aantonen dat iemand toestemming gaf. Leg vast wanneer en voor welke doelen toestemming is gegeven.
Zo richt je een goede cookiebanner in
Een banner die de regels volgt, is duidelijk, eerlijk en evenwichtig. Omdat toestemming vrij moet zijn en makkelijk in te trekken, is de veilige keuze om weigeren net zo makkelijk te maken als accepteren.
- Laad alleen strikt noodzakelijke cookies tot de bezoeker kiest
- Maak accepteren en weigeren even makkelijk
- Laat bezoekers per doel kiezen, zoals statistieken en marketing
- Zet elke optionele categorie standaard uit
- Link naar je cookiebeleid met doelen, looptijd en derden
- Voeg een vaste link toe om de cookie-instellingen te wijzigen
- Leg vast wanneer en waarvoor toestemming is gegeven
Cookies op een SitePack site
SitePack sites hebben een cookiebalk waarin bezoekers optionele cookies accepteren of weigeren, en apps met marketingcookies volgen die keuze. De Meta Pixel-app stuurt bijvoorbeeld pas gegevens als de bezoeker toestemming gaf voor marketing. In de beheeromgeving schrijf je je cookiebeleid en privacyverklaring in eigen editors, en links naar je juridische pagina's verschijnen vanzelf in de footer.
Lees verder
- Algemene voorwaarden voor je webshop Wat erin moet en wanneer je ze toont.
- European Accessibility Act Toegankelijkheidsregels voor webshops sinds 2025.
- OSS en IOSS: btw voor webshops Btw als je aan andere EU-landen verkoopt.
- Een website maken Stap voor stap naar je eerste site.
- Made in Europe EU-hosting en privacy vanaf de basis.
- Gratis tools voor je website Check gratis je domein, e-mail en SEO.
Klaar om te beginnen?
Zet vandaag je eerste versie in elkaar. Veertien dagen gratis proberen, geen betaalgegevens nodig.